In 1990 riep president Bush op tot the Decade of the  brain (1990-1999). Dit vanuit het idee dat als we weten hoe het brein werkt, we ook alle psychiatrische ziektebeelden konden genezen. De realiteit bleek wat complexer en weerbarstiger. Het gevolg van deze oproep was wel dat de aandacht voor culturele, psychologische en psychotherapeutische factoren in ons vak op de achtergrond raakten.

Achteraf bekeken is het heel begrijpelijk dat er een tegenbeweging ontstond. Zo organiseerden Hans van der Ploeg en Hans Hovens symposia waar (psychiatrische) literatuur centraal stond en bracht Harold van Megen een serie psychiatrische filmbesprekingen uit. Hieruit ontwikkelde zich de wens om de krachten te bundelen en om een stichting op te richten waar culturele aspecten in relatie tot de psychiatrie voor het voetlicht konden worden gebracht.

In 2013 mondden deze initiatieven  uiteindelijk uit in de oprichting van de Stichting Psychiatrie en film (oprichters: em. prof. dr. Hans Hovens en dr. Harold van Megen).

De programmacommissie bestond in die tijd, naast de oprichters, uit Hans van der Ploeg. Het secretariaat werd geleid door Marjolein de Bos.

De eerste twee jaar van haar bestaan, werden de symposia in het Kriterion filmhuis te Amsterdam gehouden, sinds 2016 is de thuisbasis van de stichting het Louis Hartlooper Complex te Utrecht.

2019 was een overgangsjaar waar het organiserend comité werd uitgebreid met Giorgio Mauro en Inês Pinheiro. Vanaf 2020 beëindigde Hans Hovens zijn activiteiten voor de Stichting en namen Giorgio en Inês zijn plaats in het bestuur over. Ook de taken van Marjolein werden gaandeweg overgenomen door Rita Vos.

Inmiddels bestaat de stichting 11 jaar en organiseert het dit jaar haar 10^de filmsymposium (1 keer werd het symposium door de Covid epidemie geannuleerd).

De passie voor psychiatrie en film komt voort uit de overtuiging dat kunstenaars ons mogelijk meer over het gevoelsleven van mensen te vertellen hebben dan wat wij clinici in leerboeken kunnen beschrijven. Laat ik het wat nuanceren; dat literatuur, muziek, beeldende kunst en film emoties op een dusdanige wijze weten te presenteren dat we precies weten wat bedoeld wordt. Denk maar aan het fragment van de onmogelijke keuze tussen zoon en dochter door Meryl Streep in de film Sophie’s Choice of de verschillende aspecten van het lijden aan een obsessieve compulsieve stoornis in de film As Good As It Gets.

Dat ik daarnaast een beelddenker ben, helpt natuurlijk ook.

 Het organiserend comité komt in het begin van het jaar bijeen. Tijdens een diner in een aangenaam restaurant wordt allereerst het afgelopen symposium en de evaluaties besproken. Dit om tegemoet te komen aan de wensen van onze -inmiddels vele trouwe- symposiumbezoekers. Dan is het tijd om de verschillende actuele thema’s op tafel te krijgen en te bekijken welke films deelaspecten van het hoofdthema mooi en sprekend belicht hebben. Als laatste bediscussiëren we wie over dit deelaspect een mooi verhaal zou kunnen houden. In de maand nadien wordt er contact gelegd met de potentiële sprekers, die we de filmsuggestie meegeven. Als ze een beter filmfragment hebben, wordt dat altijd gehonoreerd.

Dan is het moment aangebroken dat Rita aan de slag gaat, datum vastleggen, overleg met Louis Hartlooper, de folder maken en laten drukken en de accreditatie voorbereiden. Kortom alles wat nodig is om het proces in gang te zetten. Een maand voor het symposium worden de filmfragmenten geknipt, 14 dagen voordien is er een speakersdiner om de neuzen eenzelfde richting op te krijgen. En dan is het zover!

We heten u graag welkom bij ons symposium!

Harold van Megen, Inês Pinheiro en Giorgio Mauro