Jaloezie is een complexe emotie, waarover Montaigne opmerkte dat er veel zaken zijn, die er voeding aan geven, maar slechts weinig een remedie vormen. Marcel Proust noemde jaloezie een ongemakkelijke behoefte aan tirannie toegepast op de liefde. Zo verwoordt de literatuur op fraaie wijze deze verwoestende emotie.

De emotietheorie zegt het anders: de waarneming dat iemand anders een genoegen beleeft aan iets waar men zelf recht op meent te hebben, wekt niet alleen de actietendens van haat op, of die van hulpeloos verdriet of ontreddering. Ze leidt ook tot aandrang dat genoegen te verstoren (Frijda, 1988). Om dat te bereiken kan de rivaal gedwarsboomd, bedreigd of weggejaagd worden. Of de geliefde wordt bewaakt, bespioneerd of erger. En zo zijn er nog meer mogelijkheden om met dit gevoel om te gaan. Jaloezie is er in duizend verschillende vormen: het kan er zijn met woede en verdriet, het kan ongefundeerd zijn en het kan een vorm van ernstige psychopathologie zijn.
In de spreekkamer komen we jaloezie in allerlei soorten tegen. De ernst van de gevolgen van jaloezie kunnen niet genoeg benadrukt worden, pathologische jaloezie is dan ook opgenomen in de DSM-5 onder de OCS-verwante aandoeningen.
Tijdens dit symposium bespreken wij de jaloezie vooral vanuit de verschillende persoonlijkheidstrekken en hoe hier mee om te gaan. Dit wordt geïllustreerd met filmfragmenten.

Inês Pinheiro bespreekt de psychotische jaloezie ofwel het Othello-syndroom aan de hand van fragmenten uit de film L’Enfer.
Gerben van de Kraats laat aan de hand van de film The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover’ uit 1989 zien hoe jaloezie bij de anti-sociale-persoonlijkheidsstoornis eruitziet.
Aad Hagendijk bespreekt jaloezie bij de borderline-persoonlijkheidsorganisatie door middel van de klassieker Fatal Attraction vanuit René Girards theorie van de mimetische begeerte.
Giorgio Mauro zal ingaan op het thema jaloezie en de relatie tot verlangen, identiteit en socioculturele context naar aanleiding van fragmenten uit Eyes Wide Shut.
Met fragmenten uit de film Behind the Candelabra zal Roberto Doornebal – Bakker ingaan op hoe verschillend er in de homoseksuele wereld wordt omgegaan met overspel en jaloezie.
De rij wordt afgesloten door Harold van Megen. Hij zal de zaaldiscussie, over het thema in hoeverre ‘vrije relaties’ haalbaar zijn, aan de hand van fragmenten uit de film Kollektivet, inleiden.
Wij vragen de deelnemers om deze film reeds thuis te bekijken om de zaaldiscussie te bevorderen.

Dagvoorzitter is Hans Hovens.