Symposium 3 november 2026
Afscheid
Ik zou je ’t liefste in ’n doosje willen doen
en je bewaren, heel goed bewaren
Dan laat ik jou verzekeren voor anderhalf miljoen
en telkens zou ik eventjes het deksel opendoen
en dan strijk ik je zo zachtjes langs je haren
Dan lig je in de watten en niemand kan erbij
Geen dief die je kan stelen, je bent helemaal van mij.
1963 Annie MG Schmidt
In 1963 schreef Annie MG Schmidt misschien wel het mooiste liedje over iets dat kwetsbaar is en dat je voor altijd zou willen bewaren. Maar de realiteit is natuurlijk dat we juist voortdurend afstand moeten doen van wat ons dierbaar is, waaraan we gehecht zijn of zijn geraakt. Vanaf het prille begin van ons leven raken we dingen kwijt; het vermogen om hierover te rouwen, is dan ook mogelijk de belangrijkste eigenschap die we kunnen wensen.
In onze ‘maakbare wereld’ , blijken we veel kwetsbaarder dan we voor mogelijk hadden gehouden. Niet alleen blijken we onze gezondheid te kunnen verliezen maar ook onze dierbare(n), onze empathie, onze eer, ons wereldbeeld, onze frisse lucht en tot overmaat van ramp onze moed.
Hoog tijd om dinsdag 3 november eens rustig de tijd nemen om bij de verschillende dierbare kwetsbaarheden stil te staan. En om alvast een tipje van de sluier op te tillen, niet elk afscheid is een verlies. Zo zal het symposium dit jaar op een nieuwe, prachtige locatie, namelijk de Verkade fabriek in Den Bosch plaatsvinden. Daar waar de lunch, waar u in de afgelopen jaren zo verdrietig van werd, u een stuk beter zal bevallen!
| Tijd | Spreker | Presentatie |
|---|---|---|
| 08.45 – 09.10 | Inloop en ontvangst | |
| 09.10 – 09.15 | Mirte van Eysden | Opening en inleiding |
| 09.15 – 10.15 | Harold van Megen | ‘Het verlies van compassie; voorbij fatsoen en onbehagen’ |
| 10.15 – 10.40 | Koffiepauze | |
| 10.40 – 11.40 | Chris Bavinck | ‘Wie verliest wie? Afscheid nemen van iemand die er nog is’ |
| 11.40 – 12.40 | Anouck Visscher | ‘Verlies zonder legitimiteit; leedtoevoeging in het kwadraat’ |
| 12.40 – 13.30 | Lunchpauze | |
| 13.30 – 14.30 | Peter Kanne | ‘De lekkernijen van ons leven, hoe ze niet te verliezen’ |
| 14.30 – 15.30 | Esther van Fenema | ‘De grenzen van troost’ |
| 15.30 – 16.00 | Theepauze | |
| 16.00 – 16.50 | ‘Stories of Comfort’ | |
| 16.50 – 17.00 | Mirte van Eysden | Afsluiting symposium |

Dr. Harold J.G.M. van Megen psychiater/psychotherapeut was tot jan. 2025 opleider psychiatrie bij GGZ Centraal. Zijn klinische specialisatie is angst -en dwangstoornissen en de behandeling van persoonlijkheidsstoornissen. Een dag per week werkt hij in zijn eigen praktijk.
Hij is auteur van tientallen peer reviewed artikelen en editor van het handboek psychologische psychiatrie (2006) en het handboek psychiatrie, religie en spiritualiteit (2012 en 2024). Voor de Nederlandse vereniging voor psychiatrie (NVvP) was hij afgevaardigde in de Union Européenne Médicins Spécialistes (UEMS) en de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) en lid van de visitatiecommissie Psychiatrie. Daarnaast is hij oprichter van de Stichting Psychiatrie en Film en heeft zitting in het bestuur .
In november 2025 werd hij benoemd tot officier in de orde van Oranje Nassau.

Dr.Peter Kanne is senior onderzoeksadviseur en opiniepeiler bij Ipsos I&O. Daarvoor werkte hij bij TNS NIPO en I&O Research en nu als senior. Hij houdt zich als onderzoeker bezig met politiek, draagvlak, beleid en duurzaamheid en adviseert belangenorganisaties, politieke partijen en overheden. Hij treedt geregeld op als opinieonderzoeker in de media, bijvoorbeeld bij de NOS of talkshows (Pauw & de Wit, Goedemorgen Nederland).
Daarnaast is hij schrijver. Kanne publiceert over politieke en maatschappelijke onderwerpen in de Volkskrant, Trouw, NRC en andere dag- en vakbladen. Februari dit jaar verscheen zijn boek Lang zal ik lekker leven. De genotzuchtige Nederlander: van ik-verslaving naar wij-gevoel. Hierin schetst hij een verontrustend beeld van de Nederlander als genotzuchtige individualist. Gewend – of verwend – als we zijn aan onze luxe en individuele vrijheden, verliezen we de blik op het collectief: de gemeenschap. Maar, zo waarschuwt Kanne, de wal dreigt het schip te keren. Als we niet bereid zijn uit onze comfortabele cocons te stappen, komen niet alleen onze welvaart en onze mentale en fysieke gezondheid, maar ook onze democratie in gevaar.
In 2011 verscheen zijn boek Gedoogdemocratie. Heeft stemmen eigenlijk wel zin?

Anouck Visscher deed haar opleiding tot psychiater bij Altrecht en bleef na afronding van haar opleiding bij Altrecht werken als psychiater (vanaf 2014) en geneesheer-directeur (vanaf 2018). Zij was Pro-justitia rapporteur tot 2024. Gedurende haar loopbaan was Anouck lid van verschillende redacties (o.a. De Jonge Specialist en De Jonge Psychiater). Op dit moment is ze lid van de redactie van De Psychiater, het officiële ledentijdschrift van de NVvP. Haar (wetenschappelijke) interesse gaat blijvend uit naar vraagstukken op het snijvlak van psychiatrie, strafrecht en samenleving, waarover ze enkele keren publiceerde. Ook verschenen er regelmatig columns over de psychiatrische praktijk van haar hand in De Psychiater.

Chris Bavinck is ouderenpsychiater en vanuit dat kader altijd bezig met complexe vraagstukken op het gebied van psychiatrie, somatiek en psychogeriatrie. In ouderenpsychiatrie is afscheid een thema. Afscheid van werk, van gezondheid of vitaliteit, maar ook afscheid van het leven is vaak nabij. Eenzaamheid kan het gevolg zijn van verlies. Leeftijdgenoten en dierbaren kunnen overlijden en ook het eigen leven is eindig.
Naast ouderenpsychiater is Chris Bavinck systeemtherapeut. Een haast noodzakelijke voorwaarde in het veld waarin we altijd werken met naasten van de patiënt en vele netwerken waarin samengewerkt wordt. Hij is voorzitter van de adviesgroep levensbeëindiging op verzoek binnen Ggz Centraal. Zij bieden advies en ondersteuning aan medewerkers die geconfronteerd worden met een euthanasieverzoek. Ook doet Chris second opinions voor onder anderen het Expertisecentrum Euthanasie. Binnen de NvvP is hij een aantal jaren lid geweest van het bestuur van de afdeling ouderenpsychiatrie en de afdeling geneesheer-directeuren.
In zijn eigen praktijk geeft hij samen met een psycholoog/ psychotherapeut een inzichtgevend psychodynamische groepstherapie.

Dr. Esther van Fenema (1970) werkte ruim tien jaar als psychiater in het LUMC. Momenteel heeft ze een vrijgevestigde praktijk voor high performers en werkt ze in de ggz bij de crisisdienst.
Ze richtte de muziekpoli op, voor muzikanten en andere high performers met podiumangst. Hierover schreef ze het boek ‘Het ontstemde brein’.
In 2020 schreef ze het boek ‘Waarom kan ik niet gewoon gelukkig zijn’. In 2022 verscheen haar boek ‘Het verlaten individu’. In oktober 2023 verschijnt haar laatste boek ‘De leegte voorbij’.
Esther promoveerde op de rek en ruimte in het werken met kaders en protocollen in de zorg. Ze breekt graag een lans voor meer openheid over psychische klachten. Zo lanceerde ze het jaarlijks terugkerende depressiegala waaruit een publiekscampagne voortkwam. Esther vindt dat je als psychiater ook wat mag vinden van de samenleving en staat bekend om stevige uitspraken. Ze publiceert veelvuldig in kranten, zoals Trouw en de Volkskrant en in het medische tijdschrift Medisch Contact. Ook is ze vaste gast op in radio- en tv. Spannend was haar TV-programma BN’ers in therapie, waarmee ze het taboe op psychische hulp opnieuw wilde doorbreken. Tenslotte is ze professioneel violiste met een conservatorium-achtergrond.

Mirte van Eysden is psychiater bij Ggz Centraal en dagvoorzitter. Daarnaast heeft Mirte een Master of Arts in de journalistiek.
Adres
Verkadefabriek
Boschdijkstraat 45, 5211 VD ’s Hertogenbosch
https://www.verkadefabriek.nl/