2021
Ruimte
Ruimte
John Lennon schreef al in 1974 ‘You don’t know what you got, until you lose it’, een fenomeen dat blijkbaar niet alleen voor de liefde opgaat. Het geldt bijvoorbeeld ook voor pijn. Pas nadat je een afspraak bij de tandarts hebt gemaakt vanwege kiespijn, sta je stil bij het feit dat je je pijnloze kiezen normaliter niet eens gewaar bent. Zo hebben de beperkingen van de COVID-19-pandemie ons ook pas bewust gemaakt van de ruimte om ons heen en de mogelijkheid om van die ruimte gebruik te kunnen maken. Ruimte is alom aanwezig. Dit komt tot uiting in de vele ruimtebegrippen. Zo is er onder andere speelruimte, bewegingsruimte, onderhandelingsruimte, beslisruimte, groeiruimte, de ruimte nemen, de ruimte geven, tot ruimte komen. Kortom, een bijna oneindige reeks ruimtebegrippen. Er bestaat een nauwe relatie tussen de psychiatrie en het begrip ‘ruimte’, want al die soorten ruimten spelen een rol in ons vak. Het is dan ook geen toeval dat het begrip ‘actieve adaptatie’ – de mogelijkheid je leefruimte zo aan te passen dat jij daarin tot ontplooiing kan komen –, in tegenstelling tot ‘passieve adaptatie’ waarin je jezelf slechts kan schikken in je lot, wordt gezien als de definitie van psychisch gezond zijn. Nu we weer ruimte in mogen nemen en samen in een bioscoop mogen zitten, lijkt het een uitgelezen moment stil te staan bij ruimte, ruimte in relatie tot de psychiatrie.
Inês Pinheiro bespreekt het ruimte scheppende aspect van de verbeelding bij traumatische gebeurtenissen. Hiervoor selecteerde zij fragmenten uit de film Pan’s Labyrinth. Renske Blom praat ons bij over de extra behandelruimte door het gebruik van psychedelica in de psychotherapeutische behandelingen aan de hand van de film Midsommar. Harold van Megen laat aan de hand van de film, Away We Go, zien hoe we om kunnen gaan met de illusie van onbegrensde beslisruimte. Giorgio Mauro neemt ons samen met Boudewijn Schoewert mee in de wereld van de sciencefiction en de film Interstellar waarbij Giorgio de relatie tussen ruimte en psychotherapie zal bespreken en Boudewijn het gebruik van ruimte in de film uit de doeken zal doen. Jan Rudolph de Lorm zoemt in op het effect van beperking van ruimte op de creativiteit van de patiënt Vincent van Gogh aan de hand van zijn schilderijen en beelden uit de film At Eternity’s Gate. De dag wordt pas afgesloten nadat het publiek tijdens de forumdiscussie ruimte heeft kunnen innemen.
Floor Scheepers
Floor Scheepers is hoogleraar Psychiatrie en hoofd Psychiatrie UMC Utrecht – divisie hersenen, plv. opleider en coördinator Kinder- en jeugdpsychiatrie.
Inês Pinheiro
Inês Pinheiro is psychiater bij de Forensische Zorgspecialisten De Waag in Utrecht.
Renske Blom
Renske Blom is psychiater bij GGZ Centraal en therapeut in het psilocybine onderzoek van het UMC Utrecht.
Harold van Megen
Harold van Megen is psychiater en opleider psychiatrie bij GGZ Centraal Daarnaast is hij vrijgevestigd psychotherapeut.
Giorgio Mauro
Giorgio Mauro is psychiater bij het NPI en het Sinai centrum.
Boudewijn Schoewert
Boudewijn Schoewert is eindredacteur/ regisseur bij de KRO NCRV.
Jan Rudolph de Lorm
Jan Rudolph de Lorm is conservator, kunsthistoricus en museumdirecteur van het Singer museum te Laren.
Adres
Louis Hartlooper Complex
Tolsteegbrug 1
3511 ZN Utrecht